Drewno, las i nowoczesna architektura. Tak ma wyglądać Xylopolis

11 września 2026

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-56.jpg

	        Warszawska pracownia WXCA zwyciężyła w konkursie na koncepcję architektoniczno-budowlaną Xylopolis – Centrum Sztuki i Nauki o Drewnie w Hajnówce. Jej projekt łączy nowoczesną, półotwartą architekturę z lasem, drewnem i krajobrazem Puszczy Białowieskiej. Centrum ma stać się nową przestrzenią wystawienniczą, edukacyjną i naukową oraz kolejną wizytówką Hajnówki i województwa podlaskiego        

W piątek, 11 września, w białostockich Spodkach ogłoszono wyniki konkursu na koncepcję architektoniczno-budowlaną obiektu. W uroczystości wzięli udział m.in. europoseł Jacek Protas, marszałek Łukasz Prokorym, wicemarszałek Wiesława Burnos, członek zarządu Jacek Piorunek, wiceprzewodniczący Sejmiku Łukasz Nazarko oraz radny wojewódzki Mikołaj Janowski.

– To projekt szczególny, bo wyrasta z tego, co w województwie podlaskim mamy wyjątkowego – z lasu, przyrody, drewna i tradycji. Chcemy jednak połączyć to, co naturalne, z nowoczesnością, kulturę z nauką, a tradycję z przyszłością – mówił Łukasz Prokorym. – Xylopolis ma być miejscem, które będzie inspirować mieszkańców regionu, a jednocześnie przyciągać gości z całej Polski i spoza niej.

Konkurs na koncepcję architektoniczno-budowlaną został ogłoszony pod koniec maja wspólnie ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich. Nadesłane projekty ocenił Sąd Konkursowy. Ogłoszeniu wyników towarzyszyła wystawa pokonkursowa prac.

Europoseł Jacek Protas pogratulował samorządowi województwa oraz samorządowcom z Hajnówki skutecznego wdrażania wizjonerskich zmian architektonicznych i społecznych.

– Xylopolis to innowacyjny projekt, który stanie się nową wizytówką turystyczną i edukacyjną Hajnówki i województwa podlaskiego. To nowoczesna prezentacja dziedzictwa przyrodniczego, z uwzględnieniem lasów oraz drewna jako najważniejszego surowca regionu. Pokazuje też, że natura, nauka i nowoczesna architektura mogą tworzyć spójną całość – powiedział europoseł.

O znaczeniu inwestycji dla Hajnówki i całego regionu mówił Jacek Piorunek.

– Xylopolis będzie nie tylko nową, dwunastą instytucją kultury samorządu województwa, ale również miejscem edukacji i spotkania z wyjątkowym dziedzictwem naszego regionu, co znacząco podniesie atrakcyjność turystyczną samej Hajnówki, ale także naszego województwa – podkreślił.

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-02.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-03.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-08.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-10.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-11.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-12.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-13.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-18.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-24.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-25.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-26.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-31.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-33.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-34.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-36.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-38.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-39.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-41.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-43.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-47.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-50.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-51.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-52.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-54.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-55.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-58.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-59.jpg

[2026.09.11] Rozstrzygnięcie konkursu na Xylopolis wydarzenie-60.jpg

Sąd Konkursowy przyznał I i II nagrodę oraz dwa wyróżnienia. III nagrody nie przyznano. Główną nagrodę finansową oraz zaproszenie do dalszych negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki otrzymał zespół z warszawskiej pracowni WXCA. Pracę wykonał zespół autorski składający się z jedenastu architektów.

Zwycięska koncepcja została doceniona przede wszystkim za umiejętne połączenie architektury, krajobrazu i programu funkcjonalnego. Projekt zakłada półotwartą, pawilonową strukturę budynku, z drewnianymi ścianami wewnętrznymi. Rozwiązanie pozwala elastycznie kształtować przestrzeń wystawienniczą, a jednocześnie otwiera Centrum na otaczający las. Istotnym elementem jest także powiązanie budynku z większym założeniem parkowo-krajobrazowym, lasem i stacją kolejki wąskotorowej. Jury zwróciło uwagę również na rozbudowany program edukacyjny, obejmujący m.in. ścieżki, altany i stacje tematyczne, które umożliwią prowadzenie warsztatów i zajęć terenowych związanych z drewnem i lasem.

– Zależało nam na harmonijnym połączeniu nowoczesnej architektury z naturalnym krajobrazem oraz lokalną przyrodą. Projekt ma kreować przyjazną przestrzeń, która pozwoli użytkownikom obcować z kulturą drewna w estetycznym otoczeniu – mówił Michał Czerwiński z pracowni WXCA.

Xylopolis – Centrum Sztuki i Nauki o Drewnie to najmłodsza jednostką kultury samorządu województwa podlaskiego. Ma łączyć funkcje wystawiennicze, edukacyjne i naukowe oraz opowiadać o drewnie, lesie i dziedzictwie Puszczy Białowieskiej w nowoczesny sposób.

W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele Politechniki Białostockiej Wydziału Architektury, Stowarzyszenia Architektów Polskich, członkowie Sądu Konkursowego oraz samorządowcy z Hajnówki i jej rejonu.

Monika Pańko
red.: Aneta Kursa
fot.: Kamil Timoszuk

Publikujący: Monika Pańko

11 września 2026