„Dziady” w Podlaskiem. Mieszkańcy wspólnie czytali dzieło Mickiewicza

5 września 2026

	        15. edycja Narodowego Czytania odbyła się w sobotę, 5 września. W Białymstoku – w Różance na Plantach, w Łomży – w Hali Kultury, gdzie wystąpił członek zarządu Jacek Piorunek. Wydarzenie patronatem objął marszałek Łukasz Prokorym.        

„Dziady” to jedno z najważniejszych dzieł polskiego romantyzmu, łączące tematykę narodową, miłosną i obrzędową z refleksją nad wiarą, sprawiedliwością i ludzkimi wyborami.

Ważny dramat dla regionu

Dzieło ma szczególne znaczenie także dla Podlaskiego. W dedykacji do III części Mickiewicz wspomniał Jana Sobolewskiego i Cypriana Daszkiewicza. Sobolewski był świadkiem wywózek młodzieży na Sybir, a Daszkiewicz, bliski przyjaciel Mickiewicza i filareta, uczył się w białostockich szkołach.

Do wspólnego czytania w Białymstoku włączyli się przedstawiciele samorządu, kultury i życia społecznego oraz mieszkańcy. Formuła otwartego mikrofonu pozwalała każdemu wybrać fragment i przeczytać go przed publicznością. Wicemarszałek Senatu Maciej Żywno przyznał, że pomimo obycia z wystąpieniami publicznymi, nie można ich porównać do udziału w Narodowym Czytaniu.

– Czytanie „Dziadów” to nie lada wyczyn, ale przede wszystkim ogromna przyjemność. Cieszę się, że po raz kolejny mogę uczestniczyć w Narodowym Czytaniu i że coraz więcej mieszkańców dołącza do tego wydarzenia – mówił.

Czytał każdy, kto miał ochotę

Posłanka Barbara Okuła zwracała uwagę na integrującą rolę wydarzenia. Podkreślała, że warto przypominać o znaczeniu czytania, szczególnie młodym ludziom.

I właśnie młodzi czytelnicy aktywnie uczestniczyli w wydarzeniu. 13-letnia Milena, uczennica z Wasilkowa, zdecydowała się wystąpić publicznie, choć wcześniej miała z tym duży problem.

– Ogólnie lubię ten utwór i chciałam się zapisać. Wcześniej miałam takie słabe umiejętności występowania przed publicznością, bałam się, że ktoś będzie się ze mnie śmiał. Było z tym bardzo słabo, ale teraz mój nastrój psychiczny się poprawił i już mogę mówić wszystko – opowiadała.

Milena przeczytała fragment „Dziadów” i, jak sama przyznała, udział w wydarzeniu był dla niej okazją nie tylko do spotkania z literaturą, ale również do przełamania własnych barier.

Literatura zbliża

Wojewoda Jacek Brzozowski podkreślał wspólnotowy charakter Narodowego Czytania i i jego znaczenie dla polskiej kultury.

– Literatura ma wielki sens i trzeba o niej mądrze opowiadać – mówił.

Jak zaznaczył, „Dziady” są dziełem, do którego warto wracać także w dorosłym życiu.

O czytaniu ze zrozumieniem mówiła kurator oświaty Agnieszka Krokos-Janczyło, przywołując słowa: „Kto nie był razu człowiekiem, temu człowiek nic nie pomoże”.

– Literatura i przesłanie, jakie w sobie ma, bardzo często jest bardzo głębokie i bliskie nam wszystkim – podkreśliła.

Dziedzictwo narodowe

Dyrektor Książnicy Podlaskiej, organizatora wydarzenia, Iwona Gaweł określiła „Dziady” jako „bramę do wielkiej kultury, do narodowego dziedzictwa”. Zwróciła uwagę, że dzieło Mickiewicza nadal inspiruje i stawia pytania o pamięć, wspólnotę, wolność oraz ludzką duchowość.

Artystyczną oprawę wydarzenia w Białymstoku zapewnili Rafał Gąsowski, aktor Teatru Wierszalin, oraz Adrian Jakuć Łukaszewicz. W programie znalazły się części II, III i IV „Dziadów”, „Widowisko” oraz „Upiór”.

Anna Augustynowicz
fot.: UMWP, Podlaski Urząd Wojewódzki, Książnica Podlaska

Publikujący: Anna Augustynowicz

5 września 2026