Europejskie Dni Dziedzictwa 2025

Uczestnicy EDD mają znakomitą szansę do skorzystania z licznych atrakcji, a także wzięcia udziału w żywej lekcji historii i tradycji danego regionu. To doskonała okazja do swoistej „podróży w czasie” i poznania dziedzictwa kulturowego naszego kraju. W ubiegłym roku w ramach EDD odbyło się aż 50 000 wydarzeń w Europie, z czego 1500 w Polsce.

Muzeum Historyczne w Białymstoku, ul. Warszawska 37

14 września godz. 15.00

Wykład Brama Warszawska w Białymstoku

Ulica Warszawska jest jedną z najstarszych ulic Białegostoku. Jej początki sięgają wieku XVIII, kiedy dominium białostockie należało do rodu Branickich herbu Gryf. Nazywała się wówczas Nowe Miasto, a jej wylot zamykała murowana Brama, zwana Warszawską. Brama strzegła wjazdu z traktu warszawskiego prowadzącego ze stolicy kraju przez Brańsk i Bielsk do miasta i rezydencji Branickich.

XVIII, kiedy dominium białostockie należało do rodu Branickich herbu Gryf. Nazywała się wówczas Nowe Miasto, a jej wylot zamykała murowana Brama, zwana Warszawską. Brama strzegła wjazdu z traktu warszawskiego prowadzącego ze stolicy kraju przez Brańsk i Bielsk do miasta i rezydencji Branickich.

W 2012 roku podczas nadzoru archeologicznego na ulicy Warszawskiej, na wysokości budynków nr 55 i 44, Irena Taranta z Muzeum Podlaskiego w Białymstoku odkryła relikty solidnych fundamentów kamienno-ceglanych, spiętych łukiem konstrukcyjnym, będących zapewne przykładem fundowania arkadowego stosowanego na gruntach słabych i bagnistych. Na nich wzniesiono mury piętrowej Bramy Warszawskiej ze sklepionym przejazdem w dolnej kondygnacji.

Muzeum Obojga Narodów w Bielsku Podlaskim, ul. Adama Mickiewicza 45

14 września godz. 15.00

Ratusz w czasie – podróż przez wieki

W ramach 33. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa, która odbędzie się we wrześniu 2025 roku pod hasłem „W stronę architektury. Młode dziedzictwo”, zapraszamy mieszkańców i gości na wyjątkowe wydarzenia celebrujące bogactwo lokalnej historii i barokowego piękna.

Pierwszym będzie spacer historyczny po bielskim Ratuszu z muzealnym przewodnikiem, który  odkryje przed Wami tajemnice jednego z najbardziej okazałych przykładów miejskiej architektury barokowej. Ratusz, od ponad dwóch wieków wpisujący się w krajobraz Bielska Podlaskiego, to swoisty pomost między przeszłością a współczesnością miasta.

Kolejnym wydarzeniem będzie kameralna wystawa, prezentacja pt.: „Ratusz w czasie – podróż przez wieki”. W przestrzeni muzealnej zaprezentujemy unikatowe materiały archiwalne: najstarsze fotografie, oraz współczesne plany budynku zaprojektowanego przez Jana Sękowskiego – nadwornego architekta hetmana wielkiego koronnego Jana Klemensa Branickiego.

Miłośnikom sztuki przygotowaliśmy kreatywne warsztaty graficzne, podczas których będzie można własnoręcznie tworzyć prace nawiązujące do motywów architektury barokowej – z nutą współczesnej interpretacji.

Szczegóły programu oraz godziny wydarzeń już wkrótce. Dołącz do nas – odkrywaj, twórz i dziedzicz!

Muzeum Ikon w Supraślu, ul. Klasztorna 1

14 września godz. 11.00

Architektura w ikonografii

Spotkanie odbędzie się na wystawie czasowej „Uskrzydleni posłańcy – byty anielskie w ikonografii”, gdzie na przykładzie prezentowanych zabytków będzie można prześledzić sposoby przedstawiania elementów architektury w ikonach w różnych okresach i tradycjach ikonograficznych: począwszy od przykładu repliki ikonograficznej i rekonstrukcji XVII-wiecznych carskich wrót z cerkwi pw. Zaśnięcia NMP w Czyżach, po XIX-wieczne wizerunki szkoły wietkowskiej.

Prowadzenie: Anna Motowicka, Kustoszka Muzeum Ikon w Supraślu

21 września 2025, godz. 11.00

Ikonografia we wnętrzach cerkiewnych

Spotkanie odbędzie się na wystawie czasowej „Uskrzydleni posłańcy – byty anielskie w ikonografii”, gdzie począwszy od  repliki ikonograficznej ikon Jerzego Nowosielskiego z carskich wrót z cerkwi pw. Narodzenia NMP w Gródku, zostaną omówione różne przykłady zrealizowanych i niezrealizowanych projektów wystroju malarskiego podlaskich świątyń, których autorem lub współautorem był Jerzy Nowosielski.

Prowadzenie: Ewa Zalewska, Kustoszka Muzeum Ikon w Supraślu

Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego, ul. Świętojańska 17

20 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 4-6 lat wraz z opiekunami21 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 7-12 lat wraz z opiekunami

Dobry adres Świętojańska 17

Zapraszamy na zajęcia interaktywne o architekturze drewnianej dawnego Białegostoku z willą przy Świętojańskiej 17 w roli głównej.

Spacerując po białostockim Parku Planty trudno nie zauważyć sąsiadującej z nim pięknej willi, która jest dziś perełką architektury drewnianej miasta. Rezydencję zbudowano pod koniec XIX w. dla carskiego generała, który zgodnie z panującą w tym czasie modą, urządził ją w stylu eklektycznym. Jej wnętrze ciągle zachwyca, a od patrzenia na bogato zdobione sufity może zakręcić się w głowie!  Dziś to siedziba Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego z ekspozycją rzeźb tego wybitnego artysty, a dawnej? Zapraszamy na niezwykłą podroż w czasie do przedwojennego Białegostoku!\

Prowadzenie: Anna Malesińska

Liczba uczestników: 12 osób + opiekunowie
Czas trwania zajęć: ok. 90 min.
Koszt: wstęp bezpłatny
Informacje i zapisy: tel. 509 336 862

Ratusz w Białymstoku, Rynek Kościuszki 10

13 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 5-12 lat wraz z opiekunami14 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 5-12 lat wraz z opiekunami

Pejzaże Białegostoku w malarstwie Mikołaja Wołkowyckiego.

W ramach tegorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa zapraszamy wszystkie rodziny na weekendowe zajęcia poświęcone twórczości Mikołaja Wołkowyckiego – wybitnego malarza pejzażysty związanego z regionem Podlasia.

Spotkanie rozpoczniemy od zwiedzania wystawy, na której będzie można podziwiać szeroki przekrój twórczości artysty, który zasłynął z nastrojowych pejzaży przyrody – zwłaszcza jego rodzinnej Białowieży. W jego pracowni przy ul. Piłsudskiego w Białymstoku powstawały jednak także weduty- malarskie wizerunki miasta. To na nich skupimy się podczas zwiedzania i staną się one punktem wyjścia do działań twórczych.

W części warsztatowej uczestnicy chwycą za pędzle i stworzą własne wizerunki miasta. Zobaczymy jak zmieniła się architektura miejsc, które malował Wołkowycki blisko 50 lat temu i spróbujemy utrwalić na płótnie współczesne widoki Białegostoku.

Prowadzenie: Anna Charabin

Liczba miejsc: 10 osób + opiekunowie
Czas trwania zajęć: ok. 90 min.
Koszt: wydarzenie bezpłatne, organizowane w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa.
Informacje i zapisy: tel. 516 141 960

Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa w Turośni Kościelnej, ul. Lipowa 4

14 września 2025 r., godz. 10.00

SloWołkow PhotoWalk – spacer fotograficzny

Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa w Turośni Kościelnej Oddział Muzeum Podlaskie w Białymstoku organizuje cykliczne, fotograficzne spotkania plenerowe pod nazwą „SloWołkow PhotoWalk”. Wydarzenia kierowane są do wszystkich chętnych zainteresowanych fotografią i wykonywaniem zdjęć, bez względu na stopień zaawansowania.

W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2025 rok – „W stronę architektury. Młode dziedzictwo” chcemy zorganizować wrześniowy „SloWołkow PhotoWalk” pod hasłem Turośń „Kościelna wczoraj i dziś”. Podczas spaceru zwrócimy uwagę na różnorodność architektury tej miejscowości. Przyjrzymy się jak zmieniała się na przestrzeni kilkuset lat. Utrwalimy na zdjęciach to jak wygląda obecnie, w 2025 roku.

Na spacer zabierzemy ze sobą aparat otworkowy (camera obscura). Ów prosty przyrząd optyczny dał początek wynalazkowi fotografii i był pierwowzorem aparatu fotograficznego. Camera obscura to zaciemnione pudełko z małym otworem, przez który wpadające światło na przeciwległą ściankę daje odwrócony obraz otoczenia. Jeżeli na tej ściance umieścimy materiał światłoczuły, możemy tym sposobem wykonać zdjęcie. Podczas spaceru każdy z uczestników będzie miał możliwość zrobienia zdjęcia tym prostym sprzętem.

Turośń Kościelna to wieś gminna o bogatej historii. Najstarsze wzmianki o Turośni Kościelnej pochodzą z XVI wieku. Obecnie w miejscowości znajdują się m.in. dwie zabytkowe barokowe osiemnastowieczne budowle – Kościół Świętej Trójcy oraz zabytkowy pawilon dworski nazywany też pawilonem myśliwskim, w którym ma swoją siedzibę Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa. Turośń Kościelna to mieszanka starszej i nowszej architektury. Część XX-wiecznej zabudowy mieszkalnej posadowiona jest w malowniczym otoczeniu przydomowych ogródków. Niektóre domy drewniane posiadają interesujące zdobienia charakterystyczne dla tego rejonu Polski. W miejscowości można również znaleźć sporo budowlanych reliktów typowych dla epoki PRL. Jest oczywiście obecna także współczesna architektura – miejscowość szybko się rozbudowuje. Ta mieszanka architektoniczna sprawia, że Turośń Kościelna to znakomita przestrzeń do fotografowania i rozmów o historii.

Liczba uczestników: 12 osób
Czas trwania ok. 3 godz.
Prowadzący: Piotr Łukaszuk

źródło: Muzeum Podlaskie w Białymstoku