Ręcznikowe ogrody. Wystawa haftowanych tkanin inspirowanych naturą

To opowieść o ludzkim zachwycie urzekającą naturą, zaklętą w misternych ściegach i delikatnych płótnach. W zaaranżowanym w muzealnej przestrzeni wiejskim ogrodzie prezentujemy ludowe ręczniki ozdobione kwiatowymi haftami inspirowanymi przydomowymi rabatami. Tkaniny przywodzą na myśl rozkwitające ogrody – barwne, radosne, pełne roślinnych i zwierzęcych motywów. To rękodzieło, ale też poetycki dialog człowieka z przyrodą posługujący się językiem emocji, symboli i wyobraźni, którym kobiety operowały przez pokolenia. Każda nić niesie opowieść, a każdy ścieg przywraca pamięć. Twórczynie nie tylko dekorowały tkaninę, one wręcz zdobiły nićmi ogrody swojej duszy. Wystawa „Ręcznikowe ogrody” to hołd dla kobiecej kreatywności, wyobraźni oraz samej tradycji.

Każdy ręcznik to unikalne świadectwo kultury ludowej. Zdobiony misternymi haftami i tkanymi wzorami, odzwierciedla bogactwo regionalnych tradycji oraz różnorodność technik rzemieślniczych. Zbiory te dokumentują nie tylko motywy zdobnicze i sposoby wykonania, ale także funkcje, jakie ręczniki pełniły w życiu społeczności. Stanowią cenny materiał badawczy dla etnografów i historyków, a ich wartość została wielokrotnie podkreślona w publikacjach naukowych i katalogach muzealnych.

Zbiory Muzeum Obojga Narodów odgrywają kluczową rolę w ochronie i popularyzacji tej unikalnej formy sztuki ludowej. Dzięki zgromadzonym obiektom możliwe jest nie tylko zachowanie wiedzy o dawnych technikach tkackich i hafciarskich, ale także ich rewitalizacja i kontynuacja w ramach współczesnego rzemiosła. Zbiór ponad 450 obiektów powstał dzięki badaniom terenowym prowadzonym w latach 2013–2022 na terenie powiatu bielskiego przez zespół bielskich muzealników – Alinę Dębowską-Jankiewicz, Katarzynę Sołub i Jerzego W. Sołuba we współpracy z Uniwersytetem im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytetem Państwowym im. A. Puszkina w Brześciu.

Wystawa eksponowana będzie do 31 sierpnia 2026 r. Jej kuratorem jest Jerzy W. Sołub.

źródło i fot.: Muzeum Podlaskie
oprac.: Anna Augustynowicz