Środowisko jako element „Tarczy Wschód” – debata o bezpieczeństwie w Białowieży

Seminarium poświęcone było roli środowiska naturalnego w kształtowaniu bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego, a także znaczeniu przyrody w systemach obronnych. Spotkanie zostało zorganizowane wspólnie przez Wydział Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku, Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w województwie podlaskim oraz Instytut Biologii Ssaków PAN w Białowieży.

– Wydział Stosunków Międzynarodowych zajmuje się problematyką bezpieczeństwa. W obecnej sytuacji geopolitycznej to naturalny wymiar naszej działalności. Naszą misją jest pokazywanie zagrożeń i mówienie o nich w sposób rozsądny, bez wzbudzania niepotrzebnego lęku, a także łączenie różnych środowisk w tym, co najważniejsze – budowaniu odporności społecznej – wyjaśniał dziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych UwB, prof. UwB Adam Bartnicki.

Przyczynkiem do organizacji wydarzenia była koncepcja tzw. „Zielonej Tarczy Wschód”, stworzona przez członków Instytutu Biologii Ssaków PAN w Białowieży. Naukowcy dostrzegli możliwość wykorzystania walorów środowiska naturalnego przy realizacji projektu obronnego „Tarcza Wschód”. Zakłada on nie tylko budowę umocnień wojskowych, lecz także wykorzystanie naturalnych barier – bagien, torfowisk i terenów podmokłych.

Obecny na seminarium wojewoda podlaski, Jacek Brzozowski, podkreślał znaczenie rządowego programu Tarcza Wschód.

– Jest to projekt defensywny, a nie ofensywny. Moim zdaniem w tym tkwi jego siła. Nie jesteśmy państwem agresywnym, nie chcemy nikogo atakować, ale zgodnie z dewizą „Chcesz pokoju, szykuj się do wojny”, musimy podejmować działania, które z punktu widzenia państwa będą gwarantować bezpieczeństwo – mówił wojewoda, dodając, że przyroda powinna być naszym sprzymierzeńcem.

Podczas seminarium zaprezentowano m.in.  wystąpienie Ambasador Finlandii w Polsce, Päivi Laine. Dotyczyło ono fińsko-rosyjskiej granicy oraz roli naturalnych barier w systemie bezpieczeństwa. Głos w tej sprawie zabrał także Andrzej Parafiniuk, Konsul Honorowy Finlandii w Białymstoku.

Seminarium zakończyła ekspercka debata „Zielona Tarcza Wschód – wizje, szanse, zagrożenia”, w której udział wzięli przedstawiciele środowiska naukowego, administracji oraz resortów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i klimat. Dyskusja dotyczyła możliwości stworzenia spójnej koncepcji „zielonego bezpieczeństwa”, łączącej obronność z ochroną przyrody. Seminarium pokazało, że przyroda może być nie tylko skarbem ekologicznym, ale także cennym sprzymierzeńcem w systemach obronnych i polityce bezpieczeństwa międzynarodowego.

Jakub Wróblewski
red. Julia Szypulska
fot. Paweł Krukowski