84. rocznica mordu na pacjentach szpitala psychiatrycznego w Choroszczy

– To symbol bestialstwa niemieckich okupantów, ich zwyrodnienia, pogardy dla człowieka. Pamięć tych tragicznych zdarzeń musimy podtrzymywać, jakkolwiek nie byłaby ona bolesna, bo zwłaszcza w obecnych niespokojnych czasach, kiedy tuż za naszą granicą toczy się wojna, musimy pamiętać, czym ona jest i jakie zło niesie – podkreślał wicemarszałek Malinowski. – Z całego serca dziękuję wszystkim, którzy dziś uczestniczą w tej uroczystości.

Organizatorem obchodów upamiętniających zdarzenia z sierpnia 1941 roku od lat jest szpital psychiatryczny w Choroszczy (placówka Samorządu Województwa Podlaskiego). Tragedię sprzed 84 lat przypomniał dyrektor jednostki Bogdan Minkiewicz.

– W godzinach porannych przyjechała kolumna samochodów ciężarowych, która podjechała pod oddziały szpitalne z informacją, że pacjenci będą przewiezieni do innego miejsca. Ludzie wychodzili i nie wiedzieli, po co i dokąd jadą. Zostali zapakowani do samochodów i przewiezieni do Nowosiółek. Tam już był wykopany dół, gdzie strzałami z karabinów maszynowych zostali pomordowani – mówił dyrektor Minkiewicz.

Historię szpitala w czasie okupacji niemieckiej i tragedię jego pacjentów opisał jeden z byłych dyrektorów placówki Tadeusz Borowski w publikacji „Losy chorych psychicznie ze szpitala w Choroszczy w latach 1939-1945”.  Według zawartych tam informacji Niemcy rozstrzelali w sumie 464 chorych, likwidując zarówno szpital, jak i opiekę domową. Kilkoro z nich udało się uratować opiekunom, a liczba 464 ofiar jest prawdopodobnie minimalna, bo w szpitalu i prywatnych kwaterach przebywało wówczas około 700 chorych.

Tej czystki Niemcy dokonali w ramach tzw. Akcji T4. Polegała ona na likwidacji osób określanych mianem „życia niegodnego życia”. A za takie Rzesza uważała chorych psychicznie i obciążonych wadami rozwojowymi.

Aneta Kursa
red.: Anna Augustynowicz
fot.: Kamil Timoszuk